Connect with us

Teknoloji

Bilim dünyasının plastik zaferi

Bilim dünyasının plastik zaferi

Plastik lekeliliğini eksiltmek, günümüzde insanların karşılaştığı en büyük etrafsal güçlüklerden biri. Geçtiğimiz seneler içerisinde bilim insanları gübreye dönüşen ve biyolojik olarak bozunabilen plastiklere daha fazla odaklandılar ancak bunların tahribi için genellikle özel süreçler gerekiyor. Şimdi ise bilim insanları, artık basitlikle erişilebilen koşullar altında neredeyse tamamen biyo-bozunabilir olan bir plastik yaklaşımı bülteni yaptılar.

Nature üzerinde bildirildiği üzere bilim insanları, plastiğin içerisinde polilaktik asit PLA ve polikaprolaktondan PCL oluşan özel moleküller yerleştirdiler. Bu moleküller zati gübreye dönüşebilen plastikler içerisinde sıklıkla karşılaşılan maddeler. Kullanılan özel moleküller, doğru koşullar altında plastiğin bozunumunu ve topraktaki mikropları besleyebilen laktik isyankarda dönüşmesini sağlayan enzimler olarak belirlenebilir.

Bu enzimler polimerlerin içerisine yerleştiriliyor ve daha sonra plastik ipliklerinin içerisine işleniyor. Sıradan polyester plastik olarak kullanılabilen malzemenin yapısını değiştirmiyor. Ancak su ve ısıya maruz kaldıklarında istenilen özelliğe erişiliyor.

Christopher DelRe, UC Berkeley

Endüstriyel gübreleştirme şartları altında takımın özel PLA’sı 50°C sıcaklıkta altı gün içerisinde bozunuyor. PCL için ise 40°C sıcaklıkta iki gün yeterli oluyor. Şu anda bu sistem plastiğin %98’ini ufak moleküllere dönüştürebiliyor ve en ehemmiyetlisi, geriye hiçbir mikro-plastik vazgeçmiyor.

Başyazar Profesör Ting Xu‘nun yaptığı açıklamada belirttiği üzere “insanlar artık tek kullanımlık plastik için biyo-bozunabilir polimerlere geçmeye hazırlar ancak şayet uğraşa dokunmayacak kadar mesele yaratırsa geri adım atılabilir. Temel olarak doğru yolda olduğumuzu söylüyoruz. Devam eden tek kullanımlık plastiklerin biyo-bozunabilir olmama meselesini çözebiliriz.”

Ayrıca takım, değiştirilmiş polyesterin düşük sıcaklıklarda veya kısa ıslama vakitlerinde bozunmadığını da doğruladı. Başka bir deyişle bu malzemeden yapılmış bir gömlek giyebilirsiniz ve bu gömlek, soğuk suda yıkanmaktan veya terden etkilenmeyecek. Hatta plastiğin bir kısmını oda sıcaklığında üç ay süresince tutarak rastgele bir bozunma olmadığını gözlemlediler.

Azıcık daha sıcak su ise süreci başlatmaya yeterli oldu. Ancak bu bütün olarak bir olumsuz olarak görülmüyor ve gübreleşme süreci için su tabanlı bir harekâtın gerekmesi anlamına geliyor.

Xu’nun söylediğine göre maddelerin yalnızca gübreleşebiliyor olması artık yeterli değil ve insanlar, “kendi konutlarında lekelilik yaratmadan maddeleri gübreleştirmek, suda gübreleştirmek istiyorlar”. Bu surattan da bunu görmeye çalışıyorlar. Sıcak çeşme suyu kullandıklarını söyleyen bilim insanı, laflarına şöyle devam ediyor: “Yalnızca doğru sıcaklığa ısıtın ve sonra plastiği içine koyun; ve birkaç gün içerisinde kaybolduğunu görün.”

Xu ve takımı şu anda bu usulü değişik plastik cinslerine de uygulamayı ve bozunma ölçüyü üzerinde daha fazla hakimiyet sahibi olmayı sınıyor. Böylece kısmen biyo-bozunabilir ve kısmen yeni plastiğe geri dönüştürülebilir malzemelerin yaratılması ümit ediliyor.

Bilim dünyasının plastik zaferi sizlere teknolojimuhbiri.com ile özel olarak hazırlanmıştır.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kategoriler